Ode aan de banjo (4)

Het zou zonde zijn de koning van het mandoline-gebruik in de moderne popmuziek, Peter Buck van R.E.M., niet te eren in de rubriek Ode Aan De Banjo. Want alhoewel de mandoline natuurlijk geen banjo is (er bestaat overigens wél een mandolinebanjo), komt het fraaie geluid toch dicht in de buurt. De mandoline wordt vaker dan de banjo als vervanger van de slaggitaar gebruikt in popsongs. Zo komt de mandoline voorbij in o.a. Maggie May van Rod Stewart, in The Battle Of Evermore van Led Zeppelin en zelfs Jack White van The White Stripes gebruikt op hun laatste album Icky Thump dit snareninstrument in Prickly Thorn, But Sweetly Worn.

Terug naar Peter Buck. Het is prachtig om deze man op een minstreel-achtige manier de mandoline te zien spelen in de video van Losing My Religion, R.E.M.'s wereldhit uit 1991. Het blijkt zelfs zijn favoriete R.E.M.-riff te zijn, biecht hij op in een interview met het blad Guitar Player: "I think of the mandolin on “Losing My Religion” as quintessentially “my” style—lots of little riffs tied together with chords that are evocative and moving. I used my flat-iron mandolin, and I recorded it through two different mics".

Geniet daarom nog een keer van dat mooie nummer met de Middeleeuws ogende Peter Buck op mandoline:



Overigens gebruikt Peter Buck de mandoline veelvuldig in het R.E.M.-repertoire. Luister o.a. naar de beroemde ballad Wendell Gee van Fables Of Reconstruction of het nummer I Believe van Life's Rich Pageant

Ode aan de banjo (3)

In het kader van de reeks "Jo met de banjo en Lien met de mandolien" weer een serieuze ode aan dit bijzondere instrument.

De banjo speelt op het bijzondere en mysterieuze album van Robert Plant & Alison Krauss, Raising Sand uit 2007, een sfeerbepalende rol. In de al eerder besproken Townes Van Zandt-cover van Nothin' is de banjo nog op de achtergrond aanwezig en in het ietwat Keltisch aandoende Your Long Journey mag Riley Baugus een voorzichtige solo met het snaarinstrument doen.

Marc Ribot
Maar het sterkste voorbeeld van het fraai inzetten van de banjo op Raising Sand is het nummer Sister Rosetta Goes Before Us, een cover van een Sam Phillips-nummer. Bespeler is de beroemde multi-genre gitarist Marc Ribot, een man die trouwens ook samen met T Bone Burnett de vele boeiende gitaarpartijen op Raising Sand verzorgd. Ribot, een veelvuldig gevraagde studiomuzikant en bekend van samenwerking met de halve wereld (o.a. Tom Waits, David Sylvian en Wilson Pickett), begeleidt de Sam Phillips-cover met een subtiel laagje banjo. Verderop in de song speelt hij een geraffineerde solo die samen met de loepzuivere stem van Alison Krauss en het geneurie van Plant voldoende zijn om het nummer boven vele andere prachtige songs op de plaat te laten uitstijgen.

Luister naar enkele songs van Raising Sand op de MySpace pagina van Plant en Krauss

Een fraai staaltje gitaarwerk (helaas geen banjo) van Marc Ribot is te zien op deze live-video:



Myspace Marc Ribot's Ceramic Dog

Ode aan de banjo (2)

Dé man die de banjo binnen het singer/songwriter-genre nieuw leven heeft ingeblazen is natuurlijk de Amerikaan Sufjan Stevens. Deze alleskunner heeft het muzieklandschap de afgelopen jaren verrijkt met een hele reeks wonderbaarlijke platen, waarvan ik persoonlijk Seven Swans de mooiste vind. De reden: die betoverende, bezwerende banjo die in bijna alle nummers opduikt en je meesleept naar onbeschrijfelijke plekken. En hoewel de teksten op Sufjan's vierde plaat religieus getint zijn wordt het nergens prekerig.
Daarnaast is de muziek van de pas 32-jarige Sufjan (spreek uit: Soof-Yon), door zijn ouders vernoemt naar een Armeense krijger, zeer divers. Hij is een autodidacte multi-instrumentalist en bespeelt op zijn derde plaat Greetings From Michigan: The Great Lake State zelf álle 20 gebruikte instrumenten.

Seven Swans opent met All The Trees Of The Field Will Clap Their Hands , een magisch liedje met een magische titel dat je via een louter repeterend banjo-geluid en engelenzang meeneemt naar dat bedoelde veld. Ja, dan realiseer je je hoe beeldend muziek kan zijn. Gelukkig geldt dat voor bijna alle nummers op deze plaat. Het slotakkoord van Seven Swans, The Transfiguration, is ook zo'n klassieker binnen het folkgenre. Ook dit nummer begint met een zichzelf herhalend banjo-stuk en wordt steeds gelaagder door de toevoeging van een hele reeks instrumenten. Hemels en een goed voorbeeld van een song gedragen door de banjo.

Ode aan de banjo (1)

De banjo is één van mijn favoriete instrumenten qua geluid en qua warmte. Dit snaarinstrument is traditioneel veel te horen in bluegrass muziek, maar je komt het steeds vaker tegen in het door mij zo geliefde singer/songwriter-genre.

De oorsprong van de banjo ligt in West-Afrika en een soortgelijk instrument is ooit door de slaven richting de Verenigde Staten gebracht. Onderzoekers hebben hele studies gemaakt van de link tussen de banjo en de vele onversterkte Afrikaanse luit-varianten. Zo wordt de ngoni, een Malinese luit die Bassekou Kouayté bespeelt op zijn plaat Segu Blue, ook wel geassocieerd met de hedendaagse banjo. Dit geldt echter ook voor de akonting, de busunde, de kasinta en de ngopata, om maar een paar Afrikaanse varianten te noemen.

Ook de hedendaagse banjo is er in vele varianten. In ieder geval lijkt het mij leuk in een reeks artikelen een aantal singer/songwriters te eren aan de hand van banjo liedjes. Mocht je ook een prachtige banjo-tune kennen laat het dan even weten via een reactie.

De fantastische Amerikaanse singer/songwriter Dayna Kurtz bijt de spits af met het nummer Banks Of The Edisto, een gevoelig lied geschreven voor een overleden vriend. Ik zag haar dit nummer in 2006 live spelen tijdens een intiem concert voor zo’n 150 man en je kon een speld horen vallen. Haar donkere stem, haar charisma en de banjo. Een magnifieke combinatie!

Live performance van Dayna Kurtz - Banks Of The Edisto (met banjo)



MySpace Dayna Kurtz

Recensie Dayna Kurtz - Another Black Feather door Chenque

Banjo-virtuoos

Na dat mooie fimpje van Josh Ritter (in mijn bericht van gisteren) wil ik je toch ook laten kennismaken met banjo-virtuoos Belá Fleck. De bijna 50-jarige Fleck is vooral bekend van het werk met zijn band The Flecktones en wordt gezien als een innovator. Met zijn banjo beheerst hij vele genres, van traditionele bluegrass tot progressieve jazz. Zijn album Belá Fleck and The Flecktones uit 1990 is één van zijn beste platen in zijn ruim 20 platen tellende oeuvre. Dit jaar heeft hij een nieuwe instrumentale plaat uitgebracht samen met jazzpianist Chick Corea, The Enchantement, waarvoor hij een Latin Grammy Award in de wacht sleepte.

Website Belá Fleck